SÄYÄSÄT
1 min uqıu
Tramp utrawnı satıp almaqçı, ä Fransiyä Grenlandiyädä NATO künekmälären ütkärergä çaqıra
Berniçä Awrupa ile, AQŞ ilbaşı Donald Trampnıñ yanawlarınnan soñ, Arktika utrawında ğaskärlären arttıra.
Tramp utrawnı satıp almaqçı, ä Fransiyä Grenlandiyädä NATO künekmälären ütkärergä çaqıra
(ARXIV) Daniya xärbi köçläre Grenlandiyada berniçä Awrupalı NATO äğzası illärneñ ğaskärläre belän künegüdä qatnaşa, 17 sentyabr 2025. / AP
21 Ğinwar 2026

Çärşämbe könne Yelisey sarayı Fransiyäneñ Grenlandiyädä NATO xärbi künegülären ütkärergä çaqıruın häm “öleş kergätergä äzer” buluın citkerde. Bu belderü AQŞ ilbaşı Donald Trampnıñ utrawnı kontrol’ astına aluğa yünältelgän qabatlanuçı süzläre arqasında artqan kiyerenkelek waqıtında yasaldı.

Grenlandiyä, Daniyä patşalığına bäyle avtonom töbäk bularaq, strategik urını häm bay qazılma çığanaqları säbäple Trampnıñ iğtibarın cälep itte. Şunıñ belän bergä, Rusiyä häm Qıtay aktivlığınıñ artuına dair borçılular da bu qızıqsınuda rol’ uynadı.

Tramp utrawnı alu öçen qoral qullanu variantın da çittä qaldırmawın äytep, üz fikerlären yaqlawçı räsemnär urtaqlaşa. Daniyä häm Grenlandiyä satu täqdimnären kire qaqtı häm töbäktäge Daniyä suverenlığın qabat rasladı.

Fransiyä, Daniyä, Şvetsiyä häm Germaniyä künegülär häm küzätü missiyäläre arqılı Grenlandiyädäge xärbi täêsiren arttırğanda, Tramp töbäkneñ Rusiyä häm Qıtayğa qarşı toru öçen “AQŞ qulında” buluı zarurlığına basım yasıy.

Şimbä könne Tramp, Vaşingtonnıñ 1nçe fevral’dän başlap Daniyä, Norvegiya, Şvetsiyä, Frantsiyä, Germaniyä, Böyekbritaniya, Niderland häm Finlyandiyädän kilgän tovarlarğa 10 protsent tamgaxanä salımı kertäçägen häm iyün’ ayında bu sannıñ 25 protsentqa kütäreläçägen äytte. Ul bu çaralarnıñ “Grenlandiyäneñ tulısınça häm tögäl satıp alınuı” öçen kileşü tözelgängä qadär däwam itäçägen belderde.

Moña cawap itep, Awrupa liderları Trampnıñ äytelgän sigez Awrupa ilenä yünältelgän tamgaxanä salımı yanawların kire qaqtı häm Daniyä belän teläktäşleklären qabatladı.