Yaqınça 20 yıl êlek ğalimnär şul uq utrawda keşelärneñ ğacäyep ozın ğomerle geografiik zonasın açıqladı. Anı dönyadağı berençe “Zäñğär Zona” dip atadılar. Xäzer tikşerenüçelär Bolotanada ğacäyep ozın ğomerle keşelär yäşäwçe yaña urın tapqan, ul “Zäñğär Zona”dan yaqınça 110 kilometr könbatıştaraq urnaşqan.
"Frontiers in Aging" jurnalında bastırılğan yaña tikşerenüdä ğalimnär, ayıruça Bolotanadağı xatın-qızlarnıñ ğacäyep ozın ğomerle buluın raslıy torğan dälillär tapqan.
Bolotanadağı xatın-qızlarnıñ 100 yaşkä citü kürsätkeçe dönyada Gonkongtan soñ ikençe urında tora.
Tikşerenü çorında 2266 keşe yäşägän Bolotananıñ ğalimnärneñ iğtibarın cälep itüeneñ töp säbäbe - cirlektä 100 yaştän uzğan keşelärneñ küp buluı.
Tikşerenüçelär Bolotana xatın-qızlarınıñ ğomerenä yoğıntı yasawçı faktorlarnıñ älegä tögäl bilgele bulmawın häm monıñ alarnıñ demografiik analizı qısalarınnan çitta qaluın tanıdı.
Şulay da, alar törle mexanizmnar, şul isäptän, genetik fon, tuqlanu ğadätläre, fizik aktivlıq, ğailä teräge, sotsial berdämlek häm yärdäm alu mömkinlegeneñ bu yäşäw östenlegenä öleş kertä aluın belderde.
Çikagodağı İllinoys Universitetınıñ êpidemioloğı häm tikşerününeñ avtordaşı S. Djey Olşanski moxitneñ dä rol uynarğa mömkinlegen bilgeläp ütä. Anıñça, awıl xalqınıñ azıq-tölekneñ küp öleşen üzläre citeşterä torğan tawlı häm ireşüe awır cirdä yaşäwen, sotsial izolyatsiyäneñ siräk buluın isäpkä alırğa kiräk.
