DÖNYA
2 min uqıu
Tramp uran bayıtuğa röxsät birmäyäçäk
AQŞ ilbaşı İran belän tözeläçäk kileşüdä uran bayıtuğa röxsät birmäyäçägen belderde
Tramp uran bayıtuğa röxsät birmäyäçäk
President Masoud Pezeshkian, second right, listens to head of Atomic Energy Organization of Iran Mohammad Eslami as he visits an exhibition of Iran's nuclear achievements, in Tehran, Iran, April 9, 2025. (Iranian Presidency Office) / AP

Amerika liderı bu açıqlawnı kileşüneñ çikle uran bayıtunı täqdim itüe belän bäyle xisaplarnı uqığannan soñ yasadı.

Tramp citäkçelekneñ potenśial’ yaña kileşü qısalarında İrannıñ uran bayıtuına kisken räweştä röxsät birmäyäçäklären qabatladı.

AQŞ ilbaşı düşämbe könne “Truth Social” platformasında tübändäge belderüne yasadı: “Autopen” İrannıñ inde küptännän bayıtu êşçänleklären başqaruın tuqtatırğa tiyeş ide. Potenśial’ kileşüebez qısalarında uran bayıtuına kisken räweştä röxsät birmäyäçäkbez!”

“Axios”ka kürä plan yaña bayıtu qorılmaların tıyunı däwam itterä, möhim uran asqorımasınıñ tarqatıluın kiräk dip belderä, xalıqara tikşerülärneñ arttırıluın maqsat itä.

Şulay uq İrannıñ uran bayıtu däräcälären waqıtlıça 3%ka kimetüe häm cir astındağı qorılmaların yabuı şartı bar.

Cir östendäge bayıtu êşçänlekläre isä Xalıqara atom ênergiyase agentlığı standartlarına yaraşlı bularaq reaktör yağulığı däräcäläre belän çikle bulaçaq.

Kileşü yärdämendä Xalıqara atom ênergiyase agentlığı yış räweştä tikşerü yasıy alaçaq.

Uran bayıtu – töp mäs’älä

Monnan alda İran bayıtu xaqınnan mäxrüm qaldıraçaq härtörle atom-töş kileşüne kire qağuın açıqlağan ide.

İran İslam cömhüriyäte tışqı êşlär ministrı Abbas Arakçi İrannıñ atom-töş programması mäs’äläsendä bernärsä dä yäşermäwen assızıqlap: “Ägär dä maqsat - İrannı tınıç êşçänleklärdän mäxrüm qaldıru ikän, kileşüne tözep bulmas. İrannıñ tınıç atom-töş programması bar. Monıñ garantiyasen härtörle taraf yäisä oyışmağa birä alabız,” – dide.

Tramp yaña kileşü êzli

AQŞ belän İran arasındağı bişençe atom-töş söyläşü turı 23 mayda Oman aradaşçılığı belän Rimda uzdı.

2015 yılda İran häm dön’yadağı köçlär tarafınnan imzalanğan atom-töş kileşüdän taypılğan Tramp, Tähran citäkçelegeneñ atom-töş qoral citeşterüenä röxsät birmäw zarurlığın küp tapqır citkerde.

Donal’d Tramp monnan aldağı kileşüdän tağın da qırıs häm ğamälgä kertelä alına torğan kileşü kiräklegen äytä.

Öyrän
Fälästindä ğomum saylawlar waqıtında uzaçaq
Paqıstan häm Malayziya qurqınıçsızlıq ölkäsendä xezmättäşlekne nığıtuda kileşte
"Fälästin däwläte tözelüenä yul quymayaçaqmın"
Ukraina dronnarı Samara ölkäsendäge "Ozon" onlayn platforması qorılmalarına bärde
"İran armiyäse saqlanudan höcümgä küçä"
İndoneziyä häm Qıtay tışqı êşlär ministrları saqlanu ölkäsendä xezmättäşlek turında söyläştelär
BMo maxsus xisapçısı İzrail ğaskärilären "iñ äxlaqsız armiyä" dip atadı
Yaponiyädä uyın salonına ut törtep 5 keşene ütergän mäxküm ülem cäzasına tartıldı
İzrail ğaskäriläre atqan fälästinle, aşığıç yärdäm maşınası aña barıp citmägänlektän, ülgän
Nigeriyädä köymä batıp, 52 keşe hälaq buldı
Peruda 6,7 ball zurlığında cir teträw buldı, il külämendä kisätü iğlan itelde
100 yäştän ölkänräk keşelärneñ immun sistemasında yaman şeşkä qarşı köräşüçe küzänäklär sanı arta
Frantsiyada "ülärgä yärdäm itergä" röxsät birüçe qanun üz köçenä kerde
İran İnqıylab gvardiyäse: "Ägär yaña suğış başlansa, bez tağın da cimerğeç qoral qullanaçaqbız"
İzrail 5 yäşlek balanı üterüen qabul itte
Qıtaynıñ tönyağında bina yanğınında 8 keşe ülde, 3 keşe yaralandı
İndoneziyada 7,7 ball zurlığındağı cir teträwdä ülüçelär sanı 71gä citte
Ğazzädäge poliśiya bülekçäsenä höcümdä ülüçelär sanı arttı
Rusiyä höcümendä Kiyevta 8 keşe ülde
Üzäk Afrika Cömhüriyätendä altın şaxtası  cimerelgän