DÖNYA
2 min uqıu
Awrupa Berlege süriyälelärgä qarata sıyınu säyäsäten qabat qarıy
Berlek, möräcäğatlärneñ azayuınnan soñ, süriyäle sıyınu oçraqlarına qarata pozitsiyäsen qabat tärtipkä sala.
Awrupa Berlege süriyälelärgä qarata sıyınu säyäsäten qabat qarıy
Awrupa Berlege süriyälelärgä qarata sıyınu säyäsäten qabat qarıy / Reuters

Awrupa Berlege çärşämbe könne Süriyä watandaşlarınıñ sıyınu taläplären bäyäläw öçen yañartılğan beleşmä çığardı. Ul Bäşar äl‑Äsad rejimı betkännän soň Süriyädäge üzgäreşlärne çagıldıra.

Bu üzgäreşlär sentyabr axırında qarar kötep torgan yaqınça 110 000 süriyäleneñ möräcäğätläreneñ näticälärenä täêsir itä ala.

Awrupa Berlege sıyınu agentlığı citkergänçä, Äsadnıñ säyäsi oppozitsiyäse häm xärbi xezmättän qaçuçı şäxeslärgä xäzer qurqınıç yanamıy.

Sıyınu möräcäğatläre turında qararlar il däräcäsendä qabul itelgän bulsa da, agentlıqnıñ beleşmäläre 27 Awrupa Berlege däwlätenä, şulay uq, Norvegiyä häm Şveytsariyägä mäğlümat birü öçen qullanıla.

Möräcäğatlärneñ kimüe

Agentlıq beldergänçä, Äsadnıñ tüntärelüennän soñ süriyälelärdän kilgän sıyınu taläpläre sizelerlek däräcädä kimede.

Möräcäğatlär sanı Äsadnıñ töşerelüennän alda - 2024nçe yılnıñ oktyabrendä 16 000 bulsa, 2025nçe yılnıñ sentyabrendä 3 500gä töşte.

Şulay da, berençe däräcädä qarar kötüçe oçraqlarda iñ kübe - süriyälelär.

İñ kimendä 14 Awrupa berlege däwläte xäzer süriyälelärneñ möräcäğatlären êşkärtüne tuqtattı. Alarnıñ süzlärençä, qaçaqlarnıñ şaqtıyı öylärenä qaytırga teli.

Ämma maxsus xisap kürsätkänçä, Awrupadağı süriyälelärneñ barı tik öçtän berse genä ozaq waqıtqa qaytu niyätendä häm barı tik 6% ğına monı tizdän êşlärgä uylıy. Bu iqtisadi torğızılunıñ äkren baruı häm ilneñ tulısınça imin bulmawı belän bäyle.

Süriyädä 2011nçe yılnıñ martında başlanğan watandaşlar suğışı yaqınça yarım million keşene ğomeren özde häm 23 million bulğan xalıqnıñ yartısın küçenergä mäcbür itte.

5 millionnan artıq süriyäle ilen taşlap kitte. Küpçelege kürşe däwlätlärgä, misal öçen, Törkiyägä kitte, ä qayberläre Awrupağa.

Äsadnıñ uzğan dekabrdä tüntärelüennän soñ millionnan artıq keşe Süriyägä kire qayttı häm yaqınça 2 millionı il êçendä üz regionnarına qayttı, dip xäbär birä BMO qaçaqlar yuğarı komissariatı.

Öyrän
Nepalda, ber atnadan artıq waqıt uzğaç, tunneldän ike keşe isän-saw qotqarıldı
Hindstannıñ Uttar-Pradeş ştatında su basu säbäple 17 500 keşe êvakuatsiyälängän
İran armiyäse: Bez Kuveyttağı häm BĞÄdäge AQŞ bazalarına raketalar häm dronnar belän höcüm ittek"
Kanar utrawları yanında qaçaqlar köymäse batıp, kim digändä, 80 keşeneñ ülüe uylanıla
Gretsiyädä Könbatış Nil virusın yoqtıruçılar sanı 290ğa citte
"Êl-Nin'o arqasında êkstremal hawa torışı qurqınıçı arta"
Rusiyä Mäskäwgä taba oçqan 37 keşesez hawa apparatın bärep töşerüen citkerde
İzraillelär Yordannıñ könbatış üzänlegendäge awılnı bastı
Êstoniyäneñ yaña İlbaşı xoquqçı Ülle Madise buldı
İzrail ğaskäriläre mäçettä namaz qıluçılarğa gaz bombası attı
Nepal-Qıtay çigendäge su basularda ülüçelär sanı 1130ğa citte, 4500dän artıq keşe yuğalğan
Misır: Sinayda avtobus hälakätendä 16 keşe hälaq buldı.
Rusiyä: İrannıñ "S-300" hawa höcümennän saqlanu sisteması näticäle êşli
İzrailneñ Ğazzägä höcümnärendä hälaq buluçılar sanı 73 462 keşegä citte
Süriyäneñ İdlib vilayätendä suğış kiräk -yaraqları töyälgän maşina şartlağan
"Nepalda 43 meñ xatın-qız häm qız bala yärdämgä moxtac"
Paqıstanda köçle yawım-töşemnär İslamabad häm Ravalpindidä mäktäplärneñ yabıluına kiterde
"Ukrainada yağulıq, ênergetika häm xärbi sänägät obyektların bärdek"
Kiyev häm anıñ tiräsendä Rusiyäneñ raketa höcüme näticäsendä dürt keşe hälaq buldı
Nyu-Yorkta ike keşegä pıçaq belän qadağan xatın-qıznı  politsiyä atıp üterde