DÖNYA
2 min uqıu
Soğud Ğäräbstanında xac tämamlanıp kilgändä xacilar “şaytanğa taş ırğıta”
Dönyanıñ dürt ber yağındağı möselmannar Qorban bäyrämeneñ başlanğıcın qotlağan bulsa, xacilar comğa könne xacnıñ soñğı zur ritualı bulğan “şaytanğa taş ırğıtu”nı başqara
Soğud Ğäräbstanında xac tämamlanıp kilgändä xacilar “şaytanğa taş ırğıta”
Muslim pilgrims hurl stones during 'stoning of the devil' ritual, in Mina / Reuters

Xacda qatnaşuçı 1.6 millionnan kübräk möselman tañ atqançı izge şähär Mäkkäneñ itäklärendäge Mina üzänlegendä şaytannı simvolawçı öç beton divarnıñ härbersenä cide taş ırğıttı.

Xac qıluçılar tañ aldınnan Minadağı kiñ çatır şähärçegendäge lagerlarınnan häm qunğan urınnarınnan yulğa çığa, külägädän häm salqınça hawadan faydalana.

Yola İbrahimnıñ ulın qorban itep çalu turında Täñre boyırığın ütäwdän waz kiçerergä tırışqan şaytanğa öç urında taş ırğıtuın xäterlätä.

34 yäşendäge Misırlı Wael Äxmäd Abdäl Kadär tañ waqıtında yolanı ütägännän soñ: “Minadağı täcribäbez ciñel häm ğadi ide. Êçkä kerdek häm biş minut êçendä şäytanğa taş ırğıtunı tögällädek”, - dip äytä.

Gvineyalı xaci Howakita, Mäkkädä bäyrämbe qotlaw ixtimalınıña bik şatlanuın belderep: “Taşlarnı ırğıtqan çaqta üzemä ciñel bulıp kitte. Min çınnan da ğorurlandım”, - dide.

Berk ön êlek Arafat tawında cıyılğan xacilär Xäzräti Möxämmädneñ soñğı väğazen birüenä ışanılğan Mäkkä yanındağı 70 metr biyeklegendäge qıya taşlarda doğa qılıp, Qor’än ayätlären uqıdılar.

Bik küp keşe bik esse hawağa qaramastan tawğa kütärelde, läkin xacilärneñ säğät irtänge 10.00 belän töştän soñ 16.00 arasında êçtä qaluı turında räsmi kisatülärdän soñ kön urtasında sannarı kimede.

Bıyılğı xacda räsmilär qanunsız xacilärgä qarşı kiñqırlı basqın belän bergä bertörkem êsselekne kimetü tırışlığın quydı, bu da Mäkkädä häm tirä-yağındağı izge mäydannarda sizelerlek däräcädä tağın da äzräk keşelärneñ cıyıluı häm tığız iminlek çaraları belän tögällände.

Çaralar 51.8 gradusqa citkän cılılıq waqıtında ber meñ 301 keşeneñ ğomere özelgän uzğan yılğı xacnıñ ülemgä kiterüen totqarlawnı maqsat itep aldı.

Soğud Ğäräbstanı räsmiläre bu ülemnärneñ kübeseneñ Mäkkägä qanunsız yullardan yäşeren itep kergän häm xacilärneñ iminlege belän yandıruçı çül êsselegennän saqlawnı maqsat itep alğan qunaqxanälärgä häm başqa xezmätlärgä ireşä almağan xacilär arasında buluın äytte.

Bu xac sezonı 2020-2022 yıllar aralığındağı Kovid çikläwläre bulğan yıllardan qala 30 yıldan kübräk waqıtnıñ iñ tübän xaci sanı terkälde.

Räsmi sannarğa kürä, uzğan yılda xacğa 1.8 million möselman kilgän.

Xac röxsätläre illärgä kvota nigezendä birelä häm ciräbä sisteması belän şäxeslärgä taratıla.

Soğud Ğäräbstanı xacdan häm yılnıñ başqa waqıtlarında yasalğan häm ömrä dip belengän tağın da keçkenä xac säfärlärennän ber yılda milliardlarça dollar tabış ala.

Xac säfärläre Mäkkä häm Mädinädäge ike izge mäçetneñ qarawılçısı dip belengän Soğud Ğäräbstanı xakimlege öçen dä abruy, däräcä çığanağı.

Xacnıñ tämamlanuı belän ğädättä käcä, sarıq, sıyır, ügez yäki döyä qorban itelep qotlanğan cıyın bulğan Qorban bäyräme başlana.

Öyrän
"Fälästin däwläte tözelüenä yul quymayaçaqmın"
Ukraina dronnarı Samara ölkäsendäge "Ozon" onlayn platforması qorılmalarına bärde
"İran armiyäse saqlanudan höcümgä küçä"
İndoneziyä häm Qıtay tışqı êşlär ministrları saqlanu ölkäsendä xezmättäşlek turında söyläştelär
BMo maxsus xisapçısı İzrail ğaskärilären "iñ äxlaqsız armiyä" dip atadı
Yaponiyädä uyın salonına ut törtep 5 keşene ütergän mäxküm ülem cäzasına tartıldı
İzrail ğaskäriläre atqan fälästinle, aşığıç yärdäm maşınası aña barıp citmägänlektän, ülgän
Nigeriyädä köymä batıp, 52 keşe hälaq buldı
Peruda 6,7 ball zurlığında cir teträw buldı, il külämendä kisätü iğlan itelde
100 yäştän ölkänräk keşelärneñ immun sistemasında yaman şeşkä qarşı köräşüçe küzänäklär sanı arta
Frantsiyada "ülärgä yärdäm itergä" röxsät birüçe qanun üz köçenä kerde
İran İnqıylab gvardiyäse: "Ägär yaña suğış başlansa, bez tağın da cimerğeç qoral qullanaçaqbız"
İzrail 5 yäşlek balanı üterüen qabul itte
Qıtaynıñ tönyağında bina yanğınında 8 keşe ülde, 3 keşe yaralandı
İndoneziyada 7,7 ball zurlığındağı cir teträwdä ülüçelär sanı 71gä citte
Ğazzädäge poliśiya bülekçäsenä höcümdä ülüçelär sanı arttı
Rusiyä höcümendä Kiyevta 8 keşe ülde
Üzäk Afrika Cömhüriyätendä altın şaxtası  cimerelgän
2022 yılda "Tön'yaq ağım" ütkärgeçen şartlatu belän bäyle ber ukrain keşese totqarlandı
Braziliyädä yök maşinası häm avtobus bäreleşte: 21 keşe hälaq buldı