AQŞnıñ Venesuêlağa yünältelgän xärbi höcümnärennän soñ, Amerika qıytğası häm Awrupa külämendä liderlar häm säyäsätçelär tarafınnan xalıqara xoquqnıñ bozıluı turında kisätüçän belderülär yasaldı.
AQŞ ilbaşı Donald Tramp şimbä könne irtän AQŞ köçläreneñ Venesuêlağa “zur külämle höcüm” oyıştıruın açıqlap, İlbaşı Nikolas Maduro häm anıñ xatınınıñ qulğa alınuın häm ildän çığarıluın alğa sörde.
Bu belderü töbäk illäre, zur däwlätlär häm AQŞ Kongressı äğzalarınnan başlap, kiñ külämle reaksiyälärgä kiterde.
“AQŞnıñ cinayätçe höcümnäre”
Kuba däwlät başlığı Migel Dias-Kanel höcümnärneñ cinayät täşkil itüen äytte häm xalıqara cämğıyätne aşığıç reaktsiyä belderergä çaqırdı. "X" çeltärendäge yazmasında ul operatsiyäne “qıyu Venesuêla xalqına häm bezneñ Amerikabızğa qarşı däwlät terrorı” bularaq bäyäläde.
Kuba tışqı êşlär ministrı Bruno Rodriges ta höcümnärne “AQŞqa yäki başqa ber ilgä höcüm itmägän xalıqqa yünältelgän qurqaqlarça xäräkätlär” dip atadı.
Kolumbiyä ilbaşı Gustavo Petro isä xälne naçaraytaçaq yäki tınıç xalıqnı xäwef astına quyaçaq “härtörle beryaqlı xärbi xäräkätne” kire qaqtı. Petro, şulay uq, milli iminlek şurasın cıyuın häm qaçaqlar ağımına qarşı Kolumbiyä çigena östämä iminlek köçlären cibärüen açıqladı.
AQŞ êçendäge tanqıyt
AQŞ êçendä küp sandağı Demokrat deputat höcümnärne qanunsız häm wäqalätsez dip tänqıytläde.
Senator Ruben Gallego operatsiyäne "minem ğomeremdäge ikençe xaqsız suğış" dip atadı häm Vaşingtonnı kiräksez bäreleşkä kerüdä gäyepläde. Ul: "Venesuêla belän suğış xälendä bulır öçen bernindi säbäp tä yuq", — dip yazdı.
Wäkillär palatası äğzası Jim MakGovern da Kongressnıñ röxsäte häm xalıq yärdäme bulmawına belderde. Ul çığanaqlarnıñ il êçendäge iñ möhim mäs’älälär urınına ni öçen çit ildäge xärbi xäräkätkä sarıf itelüen soraw astına quydı.
Parlament äğ'zaläre Britaniya xökümäten AQŞnı ğayeplärgä çaqırdı
Angliyada qayber deputatlar bu xäräkätne suveren däwlätkä yünältelgän xoquqsız höcüm dip atadı häm xökümätne anı gäyeplärgä çağırdı.
Bäysez deputat Zara Sultana Venesuêlanıñ zur neft’ rezervlarınıñ bu bäreleşneñ üzägendä buluın belderep, höcümnärne xökümätne bärep töşerü häm "çığanaqlarnı talaw" maqsatın quyğan "açıqtan-açıq AQŞ imperializmı" dip bäyäläde. Ul prem’yer-ministr Kir Starmer citäkçelelegendäge Êşçelär partiyäse xökümäten bu xäräkätne qatı räweştä gäyeplärgä çağırdı.
Rusiyä
Rusiyä tışqı êşlär ministrlığı xäräkätne "qorallı höcüm" dip gäyepläde häm Vaşingtonnıñ alğa sörgän säbäpläreneñ "nigezsez" buluın belderde. Ministrlıq kiyerenkelekneñ tağın da artuına qarşı kisätte häm Mäskäwneñ "dialog yulı belän" çişeleşlärne yaqlarğa äzer buluın äytep, aldan kürä belüçänlek häm xalıqara normalarğa bäylelekneñ ähämiyätenä basım yasadı.
Awrupa Berlege sabırlıq sorıy
Awrupa Berlege dä sabırlıqqa çağırdı. Awrupa Berlegeneñ tışqı säyäsät wäqile Kaya Kallas AQŞ däwlät särqatibe Marko Rubio belän söyläşüen häm bloknıñ waqıyğalarnı yaqınnan küzätüen äytte.
Maduronıñ "legitimlıqtan mäxrüm buluı" turındağı Awrupa Berlege pozitsiyäsen qabatlap, Venesuêlada tınıç küçeşne yaqlasa da, Kallas "här oçraqta xalıqara xoquq häm BMO prinsiplarına buysınırğa kiräklegen" basım yasap äytte.
Tınıç xalıqnıñ iminlege, töbäk külämendäge yanawlar häm AQŞ xärbi qatnaşuınıñ ozın möddätle näticäläre turındağı borçılular artqanda, kiyerenkelekne töşerü çaqıruları däwam itte.
