Könyaq Koreya tışqı êşlär ministrı Ço Yul, Törkiyäneñ global säxnädäge strategik ähämiyäteneñ tora-bara artuın belderep, Seul belän Änkara arasındağı xezmättäşlekneñ bigräk tä saqlanu sänäğäte ölkäsendä kiñäyüen äytte.
“Anadolu” agentlığına äñgämä birüçe Ço ike ilneñ köçle saqlanu sälätenä iyä mäydannarda xalıqara torışların totrıqlı räweştä nığıtuların belderde. Urtaq proyektlarnıñ däwam itüen iskärtep uzuçı Ço bigräk tä “Altay” töp suğış tankı proyektına iğtibarnı yünältte.
Kiläçäktäge xezmättäşlekkä ömet belän qarawın belderüçe Ço bu urtaqlıqnıñ ike ilneñ dä saqlanu sänäğäte mömkinleklären arttırıp qına qalmıyça, töbäktä häm global külämdä tınıçlıq belän iminlekne nığıtuğa da zur öleş kertäçägen äytte.
Törkiyäneñ saqlanu sänäğätendäge zur alğarışları
Könyaq Koreya häm Törkiyä liderları arasındağı soñğı êlemtälärne xätertätüçe Ço yaqlarnıñ saqlanu sänäğätendä tağın da köçleräk global poziśiyäne nığıtuğa omtılışların raslağannarın belderde.
Ministr üzara ışanıçqa nigezlängän urtaq citeşterü, texnologik xezmättäşlek häm mäğarif almaşu programmaları ölkäsendä xezmättäşlekne tiränäytü turında kileşügä ireşelgänlegen bilgeläp ütte.
“Törkiyäneñ saqlanu sänäğäten nığıtuğa yünälgän ozaq waqıtlı häm täwäkkäl tırışuların iğtibar belän küzätep barabız”, - dip äytüçe Ço uzğan yılda Törkiyäneñ saqlanu êksportınıñ berençe tapqır 10 milliard dollardan artıp kitüen häm xäzergä çaqlı iñ zur saqlanu sänäğäte yärminkäse bulğan “IDEF”ne uñışlı räweştä oyıştırıluın “maqtawğa layıq alğarışlarnıñ anıq kürsätkeçläre” dip bäyäläde.
Ço monnan tış Könyaq Koreyanıñ tışqı säyäsättä pragmatik totışta toruına basım yasap, AQŞ-Qıtay köndäşlege aldında ğadi tigezlek säyäsäten alıp barmawların, milli mänfäğätlärne komplekslı häm küpqırlı perspektivadan bäyäläwlären äytte. Qıtay belän tigez şartlarda xezmättäşlek yulı belän yaña üseş mäydannarın êzläwlären iskärtep uzuçı Ço aldınğı texnologiyä tarmaqlarında Amerika Quşma Ştatları belän xezmättäşlekne nığıtıp, sänäğät köndäşlegen arttırunı maqsat itülären belderde.
Törkiyä belän “tirän ışanıç häm duslıq”
Ço, Törkiyäneñ Könyaq Koreya tarixında ayırım urın alıp toruına basım yasap, Koreya suğışı waqıtında Änkaranıñ Könyaq Koreyanıñ azatlığın häm demokratiyäsen yaqlaw öçen yaqınça 20 meñ ğaskäri cibärüen xäterlätte. Ministr şuşı urtaq mirasnıñ ike il arasındağı “tirän ışanıç häm duslıqnıñ nigezen” täşkil itüen äytte.
Bu tarixi bağlanışqa nigezlängän ikeyaqlı xezmättäşlekneñ säyäsät, iqtisad häm mädäniyät ölkälärendä totrıqlı räweştä kiñäyüen belderüçe Ço Lee Jae-myungnıñ uzğan yılda Törkiyägä qılınğan häm 13 yıl aradan soñ yasalğan täwge räsmi säfäreneñ strategik urtaqlıqnıñ alğa taba alıp barıluı häm yuğarı däräcäle dialognıñ kübäytelüenä yünälgän täwäkkällekne nığıtqan kritik borılış noqtası buluın bilgeläp uzdı.
Säwdä, regional diplomatiya häm aradaşçılıq
Ço, säwdä êlemtäläreneñ dä nığuın belderep, 2013nçe yılda ğämälgä kergän Törkiyä-Könyaq Koreya irekle säwdä kileşüe qısalarında ikeyaqlı säwdä külämeneñ 2023nçe yılda rekord däräcä bulğan 10,4 milliard dollarğa citüen äytte. Ministr saqlanu, atom ênergiyäse, biotexnologiyä, yañartıla alınğan ênergiyä häm yasalma fähem belän bergä kiläçäkkä yünältelgän tarmaqlarda xezmättäşlekneñ kiñäytelüeneñ maqsat itelüen iskärtep uzdı.
Regional mäs’älälärgä tuqtalıp uzuçı Ço Tönyaq Koreya belän dialog kanalların yañadan açu tırışularınıñ däwam itüen, Koreya yarımutrawında kiyerenkelekneñ kimetelüe häm ışanıçnıñ torğızıluı öçen ozaq waqıtlı alımnıñ kiräkle buluına basım yasadı. Ministr, Törkiyäne dä kertep, tınıçlıq häm bergä yäşäwne yaqlawçı illär belän xezmättäşlekkä zur ähämiyät birülären äytte.
Ço, şulay uq Ğazzädäge utnı tuqtatunı qänäğätlelek belän qarşılawların belderep, Törkiyäneñ aradaşçılıq tırışularına räxmät äytte, ike däwlätle çişeleşne xuplawların häm humanitar yärdämnärneñ däwam itelüeneñ zarurlığın bilgeläp uzdı. Ministr şulay uq Ukrainanıñ suverenlığın häm cir bötenlegen xörmät itü kiräklege turındağı poziśiyäläreneñ üzgäreşsez qaluın östäde.
Strategik üzäk bularaq Törkiyä
Törkiyäne Awrupa belän Yaqın Könçığışnı ber-bersenä totaştıruçı strategik yul çatısı bularaq bäyäläwçe Ço Änkaranıñ global täêmin itü çeltärläreneñ törleländerelüendä häm regional citeşterü üzäkläreneñ tözelüendä arta baruçı möhim rolne üz östenä aluın äytte. Xäzerge waqıtta 200dän kübräk Koreya şirkäteneñ Törkiyägä investiśiyä saluın belderüçe Ço iqtisadi xezmättäşlekne kiñäytü öçen säyäsät yärdämeneñ däwam itäçägen iskärtep uzdı.
2027nçe yılda diplomatik mönäsäbätlärneñ 70 yıllığına işaräläwçe Ço yäşlär almaşu programmaları, turizm häm mädäniyät xezmättäşlege aşa xalıqlar arasındağı bağlanışlarnıñ tağın da nığıtıluınıñ maqsat itelüenä basım yasadı.
