Törkiyä berençe tapqır qabul itkän Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ Klimat üzgäreşe qısa konvenśiyäseneñ 31nçe Yaqlar konferenśiyäsendä (COP31) 6 qıytğadan wäkillär qatnaşuı kötelä.
Konferenśiyädä 95 il liderı häm 7 xalıqara oyışma yuğarı däräcädä qatnaşaçaq.
Äylänä - tirä moxit, şähär tözeleşe häm klimat üzgäreşe ministrlığı belderüenä qarağanda, 9-20 noyabr' könnärendä Antaliyadağı COP31 mäydanınçığında uzaçaq sammitta BMOnıñ Klimat üzgäreşe turındağı qısa konvenśiyäsenä quşılğan 196 il häm Awrupa Berlege qatnaşaçaq.
COP31 konfrenśiyäsendä 6 qıytğadan wäkillär qatnaşuı kötelä. 95 il citäkçesennän tış, 7 xalıqara oyışma da konferenśiyädä yuğarı däräcädä qatnaşaçağın belderde.
Bu citäkçelärneñ 37se däwlät başlığı, 35e xökümät başlığı, 8e däwlät başlığı urınbasarı, 7se premyer-ministr urınbasarı, 2se täxet varisı, 1e prinś, 1e parlament başlığı, 4se maxsus wäkil bulaçaq.
Awrupa komissiyäse, BMO, BMO Ğomum şurası, Bötendönya bankı, İqtisadi xezmättäşlek häm üseş oyışması, İslam xezmättäşlege oyışması häm Xalıqara ênergetika agentlığı da citäkçelär däräcäsendä qatnaşaçaqların belderde.
COP31konferenśiyäsendä liderlar däräcäsendä Avstriya, Böyekbritaniya, Bosniya -Gerśegovinadan 2, Bolgariya, Finlyandiya, Könyaq Kipr Grek citäkçelege, Niderland, İspaniya, Şveśiya, İtaliya, Çernogoriya, Tön’yaq Kipr Törek Cömhüriyäte, Tön’yaq Makedoniya, Lixtenşteyn, Malta, Moldova, Norvegiya, Rusiya Federaśiyäse, Sloveniya, Ukraina, Botsvana, Burundi, Aljir, Esvatini, Êfiopiya, Kot-d'İvuar, Gabon, Gvineya-Bisau, Komor utrawları, Kongo, Kongo Demokratik Cömhüriyäte, Lesoto, Liviya, Madagaskar, Mali, Mavritaniya, Mozambik, Ruanda, Seyşel utrawları, Somalidan 3, Sudan, Tanzaniya, Togo, Zimbabve, Azärbaycannan 2, Bangladeş, Berläşkän Ğaräp Ämirlekläre, Qıtay, İndoneziya, Ärmänstan, Fälästin, Könyaq Koreya, Gruziya, Ğıyraq, Ğıyraq Körd regional’ citäkçelege, İrannan 2, Qatardan 2, Qazaqstannan 2, Qırğızstan, Kuveyt, Livan, Maldiv utrawları, Malayziya, Üzbäkstan, Paqıstan, Süriyä, Soğud Ğäräbstanı, Tacikstan, Törekmänstan, Boliviya, Braziliya, Gayana, Venesuêladan 2, Antigua häm Barbuda, Bagam utrawları, Barbados, Sent-Kits häm Nevis, Lyusiya, Avstraliya, Kiribati, Marşall utrawları, Mikroneziya, Niue, Palau, Solomon utrawları, Tonga häm Tuvaludan wäkillär qatnaşaçaq.
COPta qararlar barlıq yaqlarnıñ berdäm tawışı belän qabul itelä
COP (Yaqlar konferenśiyäse) 1992 yılda qabul itelgän UNFCCCneñ iñ yuğarı qarar qabul itü organı bulıp tora. Konvenśiyägä quşılğan barlıq däwlätlär COPta wäkillek itelä.
Yaqlar yıllıq utırışlarda Konvenśiyäne häm anıñ belän bäyle xoquqıy mexanizmnarnıñ ütälüen küzätä, dönya külämendäge alğarışlarnı bäyäli häm klimat üzgäreşenä näticäle häm koordinaśiyälängän cawap birüne täêmin itü öçen kiräkle qararlar qabul itä.
COPta qararlar tawışlarnıñ küpçelege belän tügel, ä barlıq äğza illärneñ berdäm tawışı belän qabul itelä. COPta 196 il häm Awrupa Berlege wäkillek itelä.
COP sammitları dönya külämendäge klimat çaralarında möhim borılış noqtaları bulıp tora
COPnıñ töp wazıyfalarınıñ bersе — yaqlar täqdim itkän milli xisaplarnı häm parnik gazları inventar'lären tikşerü.
Yıllar däwamında COP utırışları Kyoto protokolı häm Parij kileşüe kebek dönya külämendäge klimat çaralarında möhim borılış noqtalarına säbäp buldı häm xalıqara klimat säyäsäteneñ yünäleşen bilgeläde.
Bıyıl söyläşülärneñ klimat finansları, ğadel küçeş, yaraqlaşu häm zıyanlı gazlar bülep çığarunı kimetü buluı kötelä.
Sänäğatkä qadärge çor belän çağıştırğanda, dönya külämendäge cılınunı 1,5 gradus belän çikläw maqsatına ireşü öçen kiräk bulğan klimat finansları, moña qadärge COP sammitlarındağı kebek ük, COP31 söyläşüläreneñ dä östenlekle temalarınnan berse bulaçaq.
Törkiyä berençe tapqır COP çarasın qabul itä
Törkiyä berençe tapqır COP sammitın qabul itä. Törkiyäneñ COP31 räislegen Törkiyä ilbaşı idaräseneñ maxsus färmanı nigezendä, Äylänä-trä moxit, şähär tözeleşe häm klimat üzgäreşe ministrı Murat Kurum başqara.
Törkiyäneñ COP31 vizionı dialog, kileşü häm ğamäl prinśiplarına nigezlängän «Ğamälgä aşıru COPı» bularaq bilgelände.
