SÄYÄSÄT
2 min uqıu
AQŞ-İran konfliktı köçäyergä mömkin
Awrupa, Aziya häm Farsı qultığı illäre xökümätläre AQŞ-İran nizağınıñ yañaruı kiñräk töbäk krizisına kiterergä mömkin digän borçılular artu säbäple, tiz arada diplomatiyägä qaytırğa çaqırdı.
AQŞ-İran konfliktı köçäyergä mömkin
[FAYL] Keşelär AQŞ-İzrail höcümnäre barışında utqa totılğan politsiya bülege xärabälären tikşerä. Tähran, İran, 3 mart, 2026. (AP arxivı)

Dönyä illäre, AQŞ belän İran arasındağı höcümnärneñ yañadan başlanuı Yaqın Könçığışta kiyerenkelekne arttırğan häm aprel ayından birle ğamäldä bulğan totrıqsız utnı tuqtatu kileşüendä bilgesezlek tudırğannan soñ, tıyınqılıqqa häm söyläşülärgä qaytırğa çaqırdı.

Soñğı waqıttağı kiyerenkelek xökümätlärdän berniçä diplomatik cawap aluğa kiterde, qayber kisätülär buyınça, däwam itüçe xärbi ğamällär töbäktäge totrıqlılıqnı bozarğa häm global iqtisadqa zıyan kiterergä mömkin.

Xärbi çaralar urınına dialogqa çaqırular arta bara.

Törkiyä Vaşington häm Tährannı höcümnären tuqtatırğa häm söyläşülärne yañadan başlarğa çaqırdı. Tışqı êşlär ministrı Xakan Fidan soñğı üzara höcümnär kiñräk konflikt qurqınıçın arttırdı dip belderde.

Qıtay, şulay uq, bu mäsälä buyınça citdi borçılu belderde, xärbi çaralarnıñ krizisnı tağın da köçäytäçägen citkerep, barlıq yaqlarnı da dialogqa qaytırğa häm töbäktäge däwlätlärneñ suverenlığın häm territorial bötenlegen xörmät itärgä çaqırdı.

Rusiyä oxşaş borçıluların qabatladı, kiyerenkelekneñ artuı Yaqın Könçığış öçen genä tügel, ä xalıqara iqtisad öçen dä citdi näticälärgä kiterärgä mömkin dip kisätte häm barlıq yaqlarnı da tıyınqı bulırğa häm söyläşülärgä qaytırğa çaqırdı.

Aprel ayında utnı tuqtatuda rol uynağan häm AQŞ belän İran arasında aradaşçılıq itkän Paqıstan diplomatik kanallarnı saqlap qalu häm dialogqa yünältelgän tırışlıqlarnı kiñäytü kiräklegenä basım yasadı.

Farsı qultığı illäre höcümnärne ğayepli

Soğud Ğaräbstanı İran tarafınnan Yordaniya, Baxreyn häm Kuveytqa yünältelgän qabatlanğan höcümnärne ğayepli, kürşe däwlätlärneñ suverenlığın bozu bolay da totrıqlı bulmağan xälne tağın da kiregä söyrärgä mömkin dip kisätä.

Riyad ayıq aqıllı bulırğa çaqırdı, ä Paqıstannıñ aradaşçılıq söyläşülären xuplawın qabatladı, monıñ tulı külämle suğışnı buldırmaw ısulı buluın belderde.

Kuveyt, şulay uq, höcümnärne qatğıy ğayepläde, alarnı maxsus êşlängän dip atadı häm üzeneñ iminlegen häm territorial bötenlegen yaqlaw öçen barlıq kiräkle çaralarnı kürü xoquqına iyä buluın belderde.

Bu köçäyä barğan xalıqara reaktsiyälär soñğı xärbi bäreleşlärneñ diplomatik tırışlıqlarnı bozarğa häm töbäkne kiñräk konfliktqa êtärergä mömkin digän borçılularnıñ artuın çağıldıra.