AQŞ däwlät särqatibe Marko Rubio yäkşämbe könne Slovakiyä häm Vengriyä belän bäyläneşlärne nığıtu maqsatınnan ike könlek säfär programmasın başlıy. Älege illärneñ konservativ liderları başqa Awrupa Berlege däwlätläre belän yış qına qarşılıqqa kerä häm Tramp belän cılı mönäsäbättä.
Däwlät särqatibe idaräseneñ ütkän atnada bastırılğan belderüenä qaraganda, Rubio bu säfärendä ênergetika xezmättäşlege häm NATO yöklämäläre belän berrättän ikeyaqlı mönäsäbätlär turında söyläşäçäk.
Rubio pänceşämbe könne Awrupağa kitär aldınnan jurnalistlarğa: “Bolar bezneñ belän bik köçle, AQŞ belän yaqın xezmättäş, bezneñ belän bik yaqın êşläüçe illär häm alarnı kürü öçen yaxşı forsat. Östawenä, ikesenä dä hiç barmagan idem,” — dip belderde.
Rubio, ber ük waqıtta, Trampnıñ milli iminlek buyınça kiñäşçese bulıp ta êşläwçe yuğarı däräcäle räsmi bularaq, yäkşämbe könne Bratislavada Slovakiyä xökümäte räise Robert Fitso belän oçraşaçaq. Ul ütkän ayda Trampnı Floridada ziyärät itkän ide. Amerika diplomatı bu säfärlären berniçä könlek Münxen İminlek konferentsiyäsendä qatnaşqannan soñ başqara.
Orban belän oçraşu
Rubionıñ düşämbe könne apreldäge saylaw aldınnan anketa-soraştırularnıñ kübesendä artqa qalğan häm wazıyfasın yuğaltu ixtimalı bulğan Vengriyä liderı Viktor Orban belän oçraşuı kötelä.
Orban, Trampnıñ Awrupadagı iñ yaqın berlektäşläreneñ berse bularaq, Amerika uñçıları tarafınnan AQŞ ilbaşınıñ migratsiyägä qarşı qatı säyäsätläre öçen model’ bularaq kürelä.
Budapeşt konservativ aktivistlarnı häm liderlarnı berläşterüçe “Conservative Political Action Conference” (CPAC) çaraların küp tapqırlar üzendä ütkärde. Mart ayında tağın ber çara planlaştırılğan.
Mäskäw belän mönäsäbätlär
Fitso da, Orban da Mäskäw belän bäyläneşlären däwam ittergängä kürä, Rusiyägä qarşı Awrupa Berlege sanktsiyälären tänqıytläde häm qaywaqıt alarnıñ başqarıluın totqarladı; şulay uq, Ukrainaga xärbi yärdäm cibärügä dä qarşı çıqtılar.
Rusiyä-Ukraina suğışı arqasında başqa Awrupa Berlege illäre AQŞ gazın satıp alu kebek alternativ ênergiyä çığanaqları täêmin itkändä, Slovakiyä häm Vengriyä Rusiyä gazı häm neften aluın däwam itte, älege ğamäl AQŞ tarafınnan tänqıytlände.
Rubio, monıñ qısqa waqıtlı säfäre waqıtında qaralaçağın äytsä dä, bernindi centekle mäğlümat birmäde.
Awrupa Berlegen “tirän krizista” bulğan oyışma dip atagan Fitso, Awrupağa tınıçlıqnı qaytaraçaq keşe bularaq Trampqa mädxiyälär uqudı. Läkin ul, şul uq waqıtta, ğıynwar ayı başında AQŞnıñ Nikolas Maduronı qulğa aluın tänqitläde.
Saqlanu çığımnarın arttıru
İke il dä saqlanu çığımnarın tulayım êçke produktnıñ 2 protsentı bulğan NATOnıñ iñ tübän çigenä citkerde.
Tramp’nıñ barlıq NATO äğzalären xärbi çığımnarın 5 protsentqa citkerü çaqıruına qaramaqtan, Fitso älege êtapta çığımnarnı bu däräcädän öskä çığarunı kire qaqtı. Vengriyä dä bu yılnıñ byudjetında 2 protsent saqlanu çığımnarın qaradı.
Atom-töş xezmättäşlege mäs’äläsendä Slovakiyä ütkän ayda AQŞ belän kileşü imzaladı häm Fitso AQŞ şirkäteneñ yaña atom êlektr stantsiyäse töziyäçägen belderde.
