AQŞ aradaşçılığında urnaştırılğan utnı tuqtatudan altı aydan kübräk waqıt uzuına qaramastan Ğazzä äle haman kiñ häm qartağa töşerelmägän zirat kebek tora.

Ğazzä grajdan saqlanu häm “Haaretz”nıñ küptän tügel çıqqan xisabına kürä, kim digändä 8 meñ fälästinle üz yortlarınıñ cimerekläre astında qalğan wazğiyättä.

Utnı tuqtatuğa qaramastan töbäkne fizik yaqtan torğızu êşlärendä bernindi dä alğa kiteşkä ireşelmäde diyärlek, bügenge köngä 68 million tonna cimereklärneñ barı tik ber prośenttan da kimräge genä çığarılğan.

Cimerelüneñ masştabın artıq bäyäläp beterüe qıyın

Berläşkän Millätlär Oyışması, Bötendönya bankı häm Awrupa Berlegeneñ urtaq bäyäläwenä kürä, barı tik cimereklärneñ çistartıluı öçen genä 1,7 milliard dollardan kübräk aqçanıñ zarur buluı farazlana.

Berläşkän Millätlär Oyışması üseş programması başlığı Aleksandr De Kro xäzerge êşläw tempı belän töbäkneñ çistartıluınıñ kim digändä cide yıl däwam itäçägen belderä.

Bu logistik koşmar şartlağan yädrälärneñ kiñ taralğan buluı häm meñlägän çerep baruçı keşe qaldıqlarınıñ ayanıç çınbarlığı belän tağın da qatlawlana.

“Dokument êşläre häm torğınlıq”

Böten Ğazzädäge ğailälär öçen kötü barı tik byurokratik totqarlıq qına tügel.

Grajdan saqlanu törkemnärenä tuğannarınıñ mäyet qaldıqlarınıñ tögäl koordinatların belgän meñlägän keşe şaltıratırğa däwam itä.

Läkin awır texnika häm maxsus cihazlarnıñ citmäwe arqasında Ğazzä şähäreneñ Shujaiyeh häm Tuffah mäxälläläre belän bergä iñ awır zıyan kürgän qayber töbäklärdä qotqaru-çistartu êşläre tuqtap qaldı.

Küp oçraqlarda qaldıqlar güyä “Sarı sızıq” dip atalğan çiktän çittä - İzrail armiyäse tarafınnan turıdan-turı kontroldä totılğan töbäklärdä urnaşqan.

Xalıqara Qızıl xaç häm BMO kebek oyışmalar ğailälärgä qotqaru-çistartu koordinaśiyäsen İzrail yağı raslarğa tiyeş dip äytkän, bu barış isä yış qına çişelmäslek belän tögällänä.

Utnı tuqtatu kiyerenke bara

Äkren torğızu êşläre 2025nçe yılnıñ oktyabrendäge utnı tuqtatunıñ İzrailneñ köndälek bozuları terkälgän çorda başqarıla.

Ğazzä sälamätlek saqlaw ministrlığı utnı tuqtatudan birle İzrailneñ 828 fälästinlene üterüen, monıñ monnan aldağı ike yıllıq genośidta ğomerläre özelgän 72 meñnän kübräk keşe sanına östälüen belderä.

İzrailneñ däwam itüçe şuşı höcümnäre grajdan saqlanu urınnarı belän aşığıç yärdäm maşinalarınıñ höcümnärgä qarşı saqlanusız buluı arqasında qotqaru wazıyfalıların häm xalıqara başqaruçılarnı operaśiyälärne kiñäytüdän tıydı.

Xätta qotqaru-torğızu operaśiyäläre mömkin bulğan oçraqlarda da bu prośeduralar bäxäsle.

Refahta cirle ğailälär qayber başqaruçı firmalarğa qarşı küptän tügel rizasızlıq belderep, bu şirkätlärne qayğılı ğailälärneñ rizalığı bulmıyça torıp toraq mäydannarın çistartu öçen İzrail räsmiläre belän xezmättäşlek urnaştıruda gäyepläde.

Küplär öçen bu qaldıqlar belän êş itü barı tik logistik burıç qına tügel, töp keşe xoquqları mäs’äläse dä.

Xalıqtan berse: “Keşelärneñ üz isemnäreneñ belenüe, cirlänüe häm matäm totıluı xoquqı bar”, - dip äytte.