SÄYÄSÄT
2 min uqıu
Tayvan’nan Qıtayğa yasalma fähem ğayepläwe: “Mäğ’lümat ağımın boza, cämğıyät’ne bülergä tırışa”
Tayvan’ Milli iminlek byurosı Qıtaynıñ yasalma fähem yärdämendä cämäğat’çelekkä yoğıntı yasıy torğan xäbärlär taratuın häm “sorı töbäk” taktikaları aşa utrawğa basım yasarğa mataşuın belderde
Tayvan’nan Qıtayğa yasalma fähem ğayepläwe: “Mäğ’lümat ağımın boza, cämğıyät’ne bülergä tırışa”
The disinformation campaign aims to create division within Taiwanese society, according to the report. [Photo: AP] / AP
8 Aprel 2025

Tayvan’ Qıtaynı, yasalma fähem qullanıp, Tayvan’ga qarşı dezinformaśiya kampaniyäläre alıp baruda ğayepläde. Milli iminlek byurosınıñ parlamentqa täq’dim itkän xisabına qarağanda, Qıtay bu yul belän Tayvan’ xalqın bülüne maqsat itä.

Pekin soñğı yıllarda Tayvan’ğa qarata xärbi künegülär, säwdä çikläwläre häm yoğıntı operaśiyälären arttırdı, Tayvan’ isä Qıtaynıñ suverenlıq däğ’waların kisken räweştä kire qağa.

Bu ay başında Qıtay Tayvan’ su kiñleklärendä ike könlek xärbi künegülär häm çın qorallar belän künegülär uzdırdı. Bu adımnar AQŞ häm başqa küp illärdä borçılular tudırdı.

Yasalma fähem belän “añğa täêsir suğışı”

Xisapta äytelgänçä, yıl başınnan birle sośial’ media platformalarında — ayıruça “Facebook” häm “TikTok”ta  500 meñnän artıq “bäxäsle xäbär” terkälgän. Bu xäbärlär Qıtaynıñ Tayvan’da cämäğat’çelekkä yoğıntı yasarğa tırışıp “añğa täêsir suğışı” alıp baruın kürsätä.

Xisapta Qıtaynıñ bu xäbärlärne bigräk tä Tayvan’ däwlät başlığı  Lay Śindêneñ uzğan ayda Qıtay xaqında yasağan çığışı yäki Tayvan’nıñ çip gigantı “TSMC”neñ AQŞqa investiśiya kertü belderüe kebek sizger mizgellärdä köçäytüe belderelä. Bu kereşülärneñ cämğıyät’tä qotıplaşu tudırunı maqsat itep quyuına basım yasala.

“Yasalma intellekt texnologiyälären qullanu kiñäyä häm üsä bara, Qıtay Kommunistlar partiyäseneñ bu texnologiyälärne bäxäsle xäbärlär äzerläwdä häm taratuda qullanuı açıqlandı“ diyelä anda.

Qıtaynıñ Tayvan’ êşläre ofisı bu xaqta añlatma birüdän baş tarttı.

“Sorı töbäk” taktikaları köçäyä

Xisap şulay uq Qıtaynıñ Tayvan’ğa qarşı “sorı töbäk” taktikaların da sizelerlek arttıruın kürsätä. Bıyıl Qıtay yar buyı qurqınıçsızlığı köymäläreneñ Tayvan’ sularındağı xoquq bozuları häm Tayvan’ hawa kiñlegendä Qıtay şarlarınıñ kürelüeneñ kisken artuı belderelde.

Tayvan’ bu xoquq bozularğa cawap birergä mäcbür buldı häm bu il çığanaqların sizelerlek kimette diyelä xisapta.

İlbaşı Lay mart ayında yasağan belderüendä Qıtaynı “çit doşman köç” dip atadı häm “Tayvan’nıñ kiläçägen Tayvan’ xalqı ğına bigeli ala” digän ide.

Pekin citäkçelege isä Tayvan’nı üz cirläreneñ ber öleşe itep kürä  häm kiräk bulsa köç qullanıp utrawnı üz kontrolenä alaçağın alğa sörä.

Öyrän
İslamabadta atom-töş satulaşuları: İran 5 yılğa tuqtatmaqçı, AQŞ 20 yıl taläp itä
“İslamabad söyläşüläre uñışsız tämamlanğançı İran häm AQŞ kileşügä bik yaqın ide”
Paqıstanda 21 säğat däwam itkän söyläşülärdä AQŞ belän İran kileşügä ireşä almadı
AQŞ belän İran arasında daimi utnı tuqtatuğa qağılışlı söyläşülär İslamabadta başlandı
AQŞ viśe-prezidentı Vêns AQŞ–İran söyläşülären başlaw öçen Paqıstanğa kilde
Ğaräp berlege citäkçese Livannıñ qıyu adımnarın yaqladı, İzrail höcümnären ğayepläde
Zelenskiy İran dronnarın bärep töşerülären citkerde
AQŞ İran belän suğışırğa yärdäm itmägän qayber NATO illärendäge ğaskärlären çığaraçaq
Xamaney Ormuzne kontrol' itüdä yaña ber êtap başlanaçağın äytte, suğış kompensatsiyäsen taläp itte
Tramp, "çın kileşü" üz köçenä kergängä qadär, AQŞnıñ İran tiräsendä qalaçağı turında kisätte
Paqıstan İzrailneñ Livandagı agressiyäsen ğayepläde häm xalıqara cämäğatçelekne çara kürergä çaqırdı
İran 10 punkttan toruçı qısa kileşüeneñ tınıçlıq söyläşüläre başlanğançı uq bozıluın belderä
Utnı tuqtatuğa qaramastan yaña dron höcümnäre bulğan
İzrail Trampnıñ İran belän utnı tuqtatu kileşüen xuplıy, ämma anıñ Livannı üz êçenä almawın belderä
İzrail oppoziśiyäse Netanyaxunı tänqitli
Tramp İran belän utnı tuqtatudan soñ Ormuz buğazınıñ iminlegen täêmin itüdä AQŞnıñ rolenä işarä itte
AQŞ-İran kileşüenä xalıqara reakśiyälär kilä
"AQŞ häm İran utnı tuqtatu turında kileşte"
İran Paqıstannıñ Yaqın Könçığış solıx söyläşülärendäge roleneñ "kritik êtapqa yaqınlaşuın" belderde
Tramp AQŞnıñ İrannan 2–3 atna êçendä çığaçağın belderde