Sişämbe könne Avstraliyäneñ kön’yaq-könçığışında meñnärçä gektarlıq milli park yanğanda ber fermerlıq cämğıyäten turlısınça êvakuaśiyälädelär. Yanğın sünderüçelär bik tiz alğa baruçı ber yalqın bağanasın çarasızça tuqtatırğa mataşa.
Düşämbe kiçendä yäşen suğıp Viktoriya ştatınıñ başqalası Mel’burnğa yaqınça 300 çaqrım yıraqlıqtağı urmanlı taw sırtında urnaşqan Grampians milli parkında berniçä yanğın kiterep çığardı. Aşığıç yärdäm xezmätläre töbäkneñ könbatışındağı “Keçkenä çül” dip ataluçı parkta da bik tiz taraluçı ikençe ber yanğınnıñ 24 säğat’tän äzräk waqıt êçendä 65 meñ gektar cirne kölgä äwerelderüen citkerä. Bu Singapur qadär zurlıqtağı mäydan.
Ğadättän tış xällär idaräse komissarı Rik Nugent jurnalistlarğa interv’yusında “Berkemneñ ğomere özelmäwe häm yaralanu oçrağı bulmawı öçen bik räxmätlemen” dide.
Viktoriyä urman yanğını xezmätennän Kris Xardman kiläse berniçä kön êçendä hawa şartlarınıñ yanğınnıñ kiñ cäyelü mömkinlegen arttıracağı turında kisätte. “Xäzerge waqıtta yanğın sünderüçelär xalıqnı saqlaw öçen qullarınnan kilgän här närsäne êşli”,-dide ul.
“Viktoriyäneñ östendä êsse gömbäz”
Meteorologiyä belgeçe Kêvin Parkin êsse hawa dulqınnarı şarttlarınıñ şimbä könne Viktoriyäneñ qayber töbäklärendä xakimlek itäçägen häm yanğın qurqınıçın arttıracağın söyli. “Kiläse 7-10 köngä qarağanda töp xäbär - Viktoriya östendä êsse gömbäz bulaçağı”-di ul. “Atna axırında töbäktä êsse hawa dulqını şartlarınıñ urnaşuın häm kiläse atna buyı artaçağın kürsägez - şaqqatmağız. Cir qorı häm bu êsse şartlar däwam itsä, ul tağın da kibäçäk”.
Tikşerenüçelär tağın da yuğarı temperaturanıñ Avstraliya külämendä torğan sayın tağın da köçle tabiğıy afätlärgä kiterüen açıqladı. Fän ähelläre 1950nçe yıllardan birle ildä köçle yanğınnarda küzgä kürenerdäy artu küzätelüen terkäde.
2019nçı-2020nçe yıllardağı moñarçı kürelmägän “Qara cäy” dip atalğan urman yanğınnarı 33 keşe häm millionlağan xaywannıñ ülemenä kiterde, kiñ urmannarnı cir belän tigezläde häm zur şähärlärne quyı töten belän qapladı.
