İrandanğı neft saqlaw qorılmaları häm neft êşkärtü zavodlarında çıqqan yanğınnar, atmosferağa zur miqdarda sörem gazları häm pıçratuçı matdälärneñ çığuına kiterde. Belgeçlär monıñ kürşe illärdä hawa sıyfatın naçaraytuı mömkinlegen belderä.

Törekmänstan, Qazaqstan, Üzbäkstan häm Täcikstanda hawa sıyfatı kisätüläre iğlan itelä, pıçranunıñ Könbatış Äfğanstan häm Paqıstanğa da yoğıntı yasawı mömkinlege äytelä.

Bäreleş häm tirä-yaq moxitnı küzätü üzäge mäğlümatlarına qarağanda, bu waqıyğa Tähranda yäşäwçe 9 millionnan artıq keşe öçen qısqa häm ozın möddätle citdi sälamätlek riskları tudıra.

Tährandağı keşelär duçar bulaçaq pıçratuçı matdälärneñ küplege isä yanğınnarğa bulğan yıraqlıq, binalarnıñ struktrası, açıq hawada uzdırılğan waqıt häm meteorologik şärtlärgğä bäyle räweştä üzgärergä mömkin.

İstanbuldağı Texnik Universitetınıñ Klimat fännäre häm meteorologiya injenerlığı bülegennän Mikdat Kadıoğlu, “Anadolu” agentlığına yasağan belderüendä kislotalı yañğır riskı bulğan bolıtlarnıñ Törekmänstan häm Paqıstan yağına taba yözüen äytte.

Kadıoğlu, neft yanğınnarınnan çıqqan tötenneñ meteorologik şartlarğa bäyle räweştä bik zur mäydannarğa cäyelä aluın, cillärneñ pıçratuçı bolıtlarnı könçığış häm tönyäq-könçığış yağına alıp baruın belderde.

Uqıtuçı-ğalim İrandagı neft yanğınnarınnan kilep çıqqan pıçratuçılarnıñ xäzerge waqıtta 1-2 çaqrım biyeklektä könçığışqa taba baruın häm şul säbäple Törkiyä öçen yanaw tudırmawın äytte.

Läkin cillär könbatışqa taba borılğan oçraqta Könçığış Anadoludağı qayber vilayätlär yoğıntı astına kerä ala dip kisätte.

Kadıoğlu, neft saqlaw urınnarında häm êşxanälärdä çıqqan yanğınnarnıñ bik küp gaz bülep çığara aluın äytep, töp pıçratuçılar arasında kislota yañğırına kiterüçe kükert dioksidı häm azot oksidı gazlarınıñ buluın belderde.