Tönyaq Koreya yaqınça ike tonna yuğarı däräcädä bayıtılğan uranğa iyä bulırğa mömkin, dip belderde Könyaq Koreyanıñ berläşü ministrı.
Könyaq Koreya saqlanu ministrlığı mäğlümatlarına kürä, Tönyaq Koreya inde küptän atom-töş qoralı citeşterü öçen töp êlement bulıp toruçı yuğarı däräcädä bayıtılğan urannıñ ähämiyätle külämenä iyä.
Läkin Könyaq Koreya berläşü ministrı cämäğatçelekkä siräk bula torğan räsmi raslawda: "Amerika ğalimnäre federatsiyäse (FAS) häm başqa belgeçlärneñ farazlarına kürä, Tönyaq Koreya xäzerge waqıtta 90 protsent yäki annan da yuğarı däräcädä bayıtılğan yaqınça 2000 kilogramm uranğa iyä," dip belderde.
Çun Don-yong jurnalistlarğa: "Xäzerge waqıtta da Tönyaq Koreyanıñ uran sentrifugaları dürt urında êşläp tora," dip belderde .
"Ber atom-töş bombası yasaw öçen 5-6 kilogramm plutoniy citä," dip östäde ul, "2000 kilogramm yuğarı däräcädä bayıtılğan uran, ägär plutoniy citeşterü öçen genä qullanılsa, bik küp sanda atom-töş qoralı yasaw citäçäk."
Bayıtılğan uran atom-töş bombaları citeşterü öçen töp material bulıp tora, çönki ul atom reaktorında yanıp plutoniyğa äylänä ala.
Bayıtılu däräcäse, atom-töş şartlawına kiterä torğan çılbır reaksiyasen başlawçı ähämiyätle massağa ireşü öçen, qoral yasaw öçen kiräkle sanaluçı 90 protsenttan artarğa tiyeş.
Xalıqara atom-töş ênergetikası agentlığı (IAEA) mäğlümatlarına kürä, ber atom-töş qoralı citeşterü öçen 42 kilogramm yuğarı däräcädä bayıtılğan uran kiräk; 2000 kilogramm isä yaqınça 47 atom-töş bombası yasaw öçen citärlek.
"Aşığıç mäsälä"
Çun Don-yon "Tönyaq Koreyanıñ atom-töş üseşen tuqtatu aşığıç mäsälä," dip belderde, läkin sanktsiyälärneñ täêsirle bulmayaçağın, häm berdänber çişeleş Pxenyan belän Vaşington arasında sammit ütkärüdä buluın äytte.
Tönyaq Koreya citäkçese Kim Çen In bu atnada AQŞ belän söyläşülärgä äzer buluın belderde, lkin ber şart belän: ul üzeneñ atom-töş arsenalın saqlap qalaçaq.
Tönyaq Koreya, 2006 yılda berençe atom-töş sınawın ütkärgännän soñ, tıyılğan qoral programmaları öçen BMO sanktsiyälärenä duçar bula, läkin ul üzeneñ uran bayıtu qorılmaları turında mäğlümatnı räsmi räweştä berençe tapqır uzğan sentyabr ayında açıqladı.
İlneñ berniçä uran bayıtu qorılmasın êşlätüe farazlana. Seulnıñ küzläw agentlığı Pxenyannıñ, söyläşülärdän soñ yabıluı belderelgän Yonbyen atom-töş üzägen dä kertep, berniçä uran bayıtu obyektın êşlätüenä ışanuın belderde. Yonbyen 2021nçe yılda qabat êşkä kereşte.
Könyaq Koreya ilbaşı Li Dje Myon, iyün ayında wazıyfasına kereşkännän soñ, Pxenyan belän, êlekke prezident Yun Sok Yolğa qarağanda, cılıraq pozitsiyädä torırğa wäğdä itte.
Li sişämbe könne Berläşkän Millätlär Oyışmasında yasağan çığışında Tönyaq belän kiyerenkelekne tuqtatu öçen tırışırğa wäğdä itte häm rejimnı almaştıru maqsatı quymayaçağın belderde.
