Çimal neft' bäyäläre comğa könne Yaqın Könçığıştağı suğış neft' belän täêmin itüne bozırğa mömkin digän borçılular artu säbäple kütärelde, ä AQŞnıñ mäşğül'lek turındağı mäğlümatları naçar bulu säbäple fond bazarları töşte.

AQŞ-İzrailneñ İranğa qarata suğışı häm Tährannıñ Farsı qultığı töbägendäge cawap höcümnäre global' ênergetika häm transport sektorların citdi tetränderde, Ormuz buğazı aşa diñgez transportı tuqtaldı diyärlek.

Brent Tönyaq diñgez neft' kontraktı ber miçkä öçen 92,69 dollarğa qadär kütärelde. Brent bäyäläre kön däwamında 8,5% qa arttı häm, AQŞ ilbaşı Donald Tramp suğışnıñ İrannıñ "şartsız birelüe" belän genä tämamlanaçağın äytkännän soñ, atnalıq üseş yaqınça 30% qa citte.

AQŞnıñ töp neft' kontraktı “West Texas Intermediate” 12% tan artıqqa kütärelde, ber barrel' öçen 90 dollardan qıymmätlände häm tarixtağı iñ zur atnalıq üseşne terkäde.

Dönyadağı çimal neft' häm sıyıqlandırılğan tabiğıy gaz belän täêmin itüneñ yaqınça biştän ber öleşe ütä torğan Ormuz buğazında diñgez transportı tulısınça diyärlek tuqtadı.

Bazarnıñ konfliktqa başlanğıç reaktsiyäse suğışnıñ qısqa waqıtlı bulaçağına ömet belän çiklände. Şulay da, Trampnıñ İrannı birelü taläbe ozaqqa suzılğan bäreleş ixtimalın köçäytte.

“XTB” tikşerenü direktorı Kêtlin Bruks Trampnıñ belderüläre konfliktnıñ tiz arada tämamlanuına ömetlärne kimetüen häm neft' bäyäläreneñ artuın däwam itüen äytte.

Ênergiyä bäyäläreneñ ozaq waqıt yuğarı bulıp qalu mömkinlege global' iqtisadqa täêsir itä häm üzäk banklarnıñ üseşne xuplaw öçen procent stavkaların kimetü mömkinlegen çikli ala torğan yaña inflyatsiyä dulqını turında borçılularnı arttıra.

Ğıyraqtağı neft' çığanaqlarına höcümnär turında xäbär itelde. Bu höcümnär AQŞ tarafınnan idarä itelä torğan neft' çığanağında citeşterüne tuqtatuğa kiterde.

“Wall Street Journal” xäbär itüençä, Kuveyt ta saqlaw sıydırışlığı citmäw säbäple citeşterüne kimetä başladı.

Tramp bu atna başında Ormuz buğazı aşa ütüçe korablar saqlanaçağın äytte, läkin sudnolar belän idarä itü kompaniyäläre töbäktä saq bulıp qala.