Belgeçlär Qızıl diñgez astındağı kabellärneñ özelüeneñ Aziyä belän Yaqın Könçığışnıñ qayber töbäklärendä internet êlemtäsen bozuın äytte, läkin waqiğanıñ säbäbe turında älegä belderü yasalmadı.
Xusi törkemeneñ İzrailne Ğazzägä qarşı genośid üzençälegendäge suğışnı beterergä mäcbür itü maqsatınnan çığıp alıp barğan Qızıl diñgez operaśiyäse qısalarında kabellärneñ tämek itep alına alınuı borçıluı bar. Läkin husiler moña qädär kabellärgä höcüm itüe raslawların kire qaqqan ide.
“Microsoft” üzeneñ status saytınnan yasağan belderüendä: “Yaqın Könçığışnıñ Qızıl diñgez astındağı fiber optik kabellärneñ özelüe arqasında totqarlıqlarnıñ arta aluın” iğlan itte. Üzäge Waşingtonda urnaşqan “Redmond” firması älegä belderü yasamadı, fäqät Yaqın Könçığıştan uzmağan internet xäräkäteneñ täêsirlänmäwen” äytte.
İnternetkä kerü xäräkäten küzätüçe “NetBlocks”: "Qızıl diñgez astındağı bertörkem kabel özelüe Hindstan häm Paqıstan belän bergä bik küp ildä internet êlemtäseneñ bozıluına säbäp buldı”, - dip äytte. Problemanıñ Soğud Ğäräbstanınıñ Ciddä şähäre yanındağı SMW4 häm IMEWE kabel sistemalarındağı “bozılğanlıqqa bäyle” buluın belderde.
Könyaq-könçığış Aziyä-Yaqın Könçığış-Könbatış Awrupa 4 kabele Hind xolding kompaniyasınıñ öleşe bulğan “Tata Communications” tarafınnan êşlätelä. Hindstan-Yaqın Könçığış-Könbatış Awrupa kabelen isä “Alcatel-Lucent” tarafınnan kontrol itelgän başqa ber konsorśium êşlätä. Här ike şirkät dä älegä sorawlarğa cawap birmäde.
Soğud Ğäräbstanı êlemtäneñ özelüen şunda uq qabul itmägän bulsa, räsmilär dä añlatma yasawdan taypıldı.
Dubai häm Abu Dabi urnaşqan Berläşkän Ğäräp Ämirleklärendä ilneñ däwlätkä qarawçı Du häm Etisalat çeltärlärennän faydalanuçı internet qullanuçıları internet tizlegeneñ äkrenäyüennän zarlana.
Xökümät isä özelüne şunda uq qabul itmäde.
İzrail-xusi bäreleşläre
Kabellärneñ özelüe Yämän xusiläreneñ İzrailne tämek itep alğan bertörkem höcüm oyıştırğan çorğa turı kilde. Xusilär Tel-Avivneñ Ğazzädäge 23 aylıq suğışına cawap itep bu höcümnärne oyıştıra.
İzrail törkemneñ yuğarı däräcäle liderların ütergän hawa höcümnäre belän bergä törle höcümnär belän cawap qaytara.
2024nçe yıl başında Yämänneñ xalıqara mäydanda tanılğan sörgendäge xökümäte xusilärneñ Qızıl diñgez astındağı kabellärgä höcüm planlaştıruın alğa sörde. Berniçäse kiselde, läkin xusilär cawaplılıqnı üz östenä almadı. Xusilärneñ “Äl Mäsirah” iyärçen xäbär kanalı yäkşämbe irtäsendä özelüneñ buluın rasladı.
Xusilär 2023nçe yılnıñ noyabre belän 2024nçe yılnıñ dekabr ayları arasında 100dän kübräk köymäne raketa häm dronnar belän nişan itep aldı. Bügengä qädär ütkärgän operaśiyäläre waqıtında dürt qorabnı batırğan bulsa, kim digändä sigez diñgezçene ütergän. Suğışta qısqa waqıtlı utnı tuqtatu waqıtında höcümnären tuqtatqan xusilär soñınnan AQŞ İlbaşı Donald Trampnıñ utnı tuqtatunı iğlan itüe aldınnan atnalar buyı däwam itkän köçle hawa höcümnäreneñ tämegenä äylände.
Xusilär iyül ayında, ike qorabnı batırıp, kim digändä dürt keşeneñ ülemenä säbäp buldı. Qalğannarınıñ isä törkem tarafınnan totıq itep alınuı farazlana.
