DÖNYA
2 min uqıu
Kolumbiyaneñ tönyağında rekord däräcädäge yawım-töşem su basularğa häm cir şuışuına kiterde
Kolumbiya ilbaşı Gustavo Petro ildä 40 000 gektarlık mäydannıñ su astında qaluı häm sıyınu urınnarınıñ tuluı näticäsendä, iqtisadi ğadättän tış xäl iğlan itü turında uylıy.
Kolumbiyaneñ tönyağında rekord däräcädäge yawım-töşem su basularğa häm cir şuışuına kiterde
Kolumbiyaneñ tönyağında rekord däräcädäge yawım-töşem su basularğa häm cir şuışuına kiterde / Reuters
15 säğät êlek

Kolumbiyaneñ tönyağında fevral' ayı öçen tarixi rekordlarnı uzıp kitkän ğadättän tış köçle yawım-töşemnär gumanitar facıyğağa kiterde - töbäk qatğıy klimat krizisı kiçerä.

Kim digändä, 14 keşeneñ hälaq buluı häm 120 000nän artıq keşeneñ yäşäw urının taşlap kitärgä mäcbür buluı yäki su basulardan zıyan kürüe belderelä. Köçle su basular häm cir şuışular Kórdoba, La Guajira, Sukre, Magdalena, Çokó häm Antiokiya töbäklärendä zur cimerelülärgä säbäpçe buldı.

Facıyğanıñ masştabı yılnıñ bu waqıtı öçen moña qädär kürelmägän däräcädä. Milli afät riskın idarä itü berämlege citäkçese Karlos Karrillo düşämbe könne Kórdobadağı yawım-töşemneñ 1600% ka artuın äytte.

Karrillo: “Bu su däräcäse töbäkneñ ğädättä iñ qorı ayı bulğan fevral'dä moña qadär hiç terkälmägän ide,” — diyep, xäzirge waqıtta 40 000 gektardan artıq mäydannıñ su astında qaluın citkerde.

Karrillo: “Monıñ klimat krizisı ikänlege açıq, bu kürelmägän waqıyğa,” — dide.

Kiñ cäyelgän cimerelülär cirle asqorma häm sälamätlek saqlaw sistemasın sındıru noqtasına kiterde.

Kórdoba gubarnatorı Êrasmo Zuleta xakimiyät bınasınıñ 80 protsentınıñ su astında qaluın rasladı. Barlıq mäxällälär tübä biyeklegenä qadär su astında qalğan häm möhim transport yulları kiselgän.

La Guajira häm Magdalenada 12 säğattän artıq däwam itkän yawım-töşem yılğalarnıñ taşuına häm transportnıñ tuqtaluına säbäpçe buldı.

Sıyınu urınnarındağı keşelär çista su häm sanitariya citmäw näticäsendä aşqazanı-êçäge awıruları, tın alu yulları infektsiyäläre häm gripp sıman simptomnar artuın belderä.

Waqıtlıça sıyınu urınnarı çiktän tış tuluı öçen azıq-tölek, yoqı urınnarı häm töp gigiyena kiräk-yaraqları citmäwe küzätelä.

İdarä yärdäm fondları häm resurslarnıñ kilep ireşüen tizlätü öçen iqtisadi ğadättän tış xäl iğlan itü turında uylıy.

Gidrologiya, meteorologiya häm tirä-yaq moxitne öyränü institutı mäğlümatlarına kürä, facıyğa Karib diñgezennän kilgän ğadättän tış suıq hawa frontı arqasında kilep çıqqan.

Tönyak, üzäk häm könbatış töbäklärendä yawım-töşemneñ däwam itüe kötelgängä kürä, kim digändä, 16 töbäktä yaña su basular häm cir şuışular turında kisätü yasala.