Tışqı êşlär ministrlığı Törkiyäneñ Artemida kileşüenä qul quyuı turında yazmaça belderü bastırdı.
Törkiyäneñ Ay açışlarınıñ qurqınıçsızlığın arttırunı häm tışqı ğälämneñ tınıç maqsatlı, däwam itüçän häm faydalı qullanıluın qızıqsındırunı maqsat itüçe prinśiplar cıyılması üzençälegendäge Artemida kileşüe imzalandı.
"Törkiyä “Artemida” kileşüe belän dä bilgelängän añlayış qısalarında ğälämneñ tınıç maqsatlarda açışı häm qullanıluına qağılışlı xalıqara xezmättäşlekkä bulışlıq itüne, ğäläm texnologiyäläre häm tikşerenüläre ölkäsendäge êşçänleklärgä xalıqara xoquq nigezendä kiñqırlı häm innovaśion totışı belän öleş kertüen däwam itäçäk", - dip äytelgän belderüdä Törkiyäneñ 5-9 üktäbr könnärendä Antalyada qabul itäçäk 77nçe Xalıqara ğäläm kongressınıñ da şuşı urtaq vizionnı nığıtuı öçen möhim nigez täşkil itäçäge belderelde.
Artemida kileşüe
Tışqı êşlär ministrlığı çığanaqlarınnan alınğan mäğlümatkä kürä, Artemida kileşüe AQŞ Milli aviaśiya häm ğaläm idaräse (NASA) tarafınnan 2020nçe yılda 7 il (Awstraliyä, Kanada, İtaliyä, Yaponiyä, Lyuksemburg, Berläşkän Ğaräp Ämirlekläre häm Böyekbritan) belän bergä başlatılğan Aynı öyränüneñ qurqınıçsızlığın kübäytügä, tışqı ğalämneñ däwam itüçän häm faydalı qullanıluın täşviq itügä, qızıqsındıruğa yünältelgän, mäcbüri bulmağan prinśiplar cıyılması üzençälegendäge dokument.
Xäzerge waqıtta 70 il imzalağan “Artemida” kileşüenä qul quyuı belän Törkiyä “Artemida” programmalarında urtaq (partnyor) il bularaq qatnaşa alaçaq. Törkiyäneñ “Artemida” programmasına kerüe üsep kilüçe ğäläm sänäğäteneñ global kosmik iqtisadqa integraśiyäläwgä häm Milli ğäläm programmasın alğa êtarügä öleş kertäçäk.
“Artemida kileşüe Törkiyäneñ 2022-2030 Milli ğäläm programması strategiyä dokumentında bilgelängän ğäläm texnologiyäläre belän sänäğätlärendä cirle häm milli mömkinleklärne häm sälätlärne üsterü öçen regional häm xalıqara xezmättäşlekne nığıtu maqsatına da turı kilä.
Bu cähättän Törkiyäneñ “Artemida” kileşüenä quşıluı Törkiyä ğäläm agentlığı belän “TÜBİTAK-UZAY” (ĞÄLÄM) xezmättäşlegendä alıp barılğan Törkiyäneñ berençe Ay wazıyfası bulaçaq "Ay tikşerenü proyektı (AYAP)" häm NATOda ğäläm häm aviaśiyä ölkäsendä däwam itüçe proyektlardağı xezmättäşlekläre nisbätennän öleş kertäçäk.
Törkiyäneñ 2026nçı yılnıñ 5-9 üktäbr könnärendä Antalyada qabul itäçäk 77nçe Xalıqara ğäläm kongressı da “Artemida” kileşüe belän bilgelängän añlayışnıñ nığıtıluı öçen nigez bulıp toraçaq.
