Könyaq Aziyadä yaña virus qurqu dulqının tudıra
“Nipax” virusı närsä ul häm keşelär ni dräcädä borçılırğa tiyeş?
Hindstannıñ Könbatış Bengaliya vilayätendä kürelgän “Nipax” virusı oçraqları Könyaq häm Könyaq-könçığış Aziyadä yañadan borçu uyattı.
Tayland, Malayziya häm başqa kürşe illärdä räsmi zatlar saqlıq çarası bularaq aêroportlarda tikşerülärne arttırdı.
Virus siräk oçrıy läkin anıñ yuğarı ülem kürsätkeçe häm keşedän keşegä yoğu mömkinlege sälamätlek saqlaw organnarı öçen awırunı küzätüne östenlekle itä. Belgeçlär xälne iğtibar belän küzätä häm panika urınına saq bulırğa kiräklegenä basım yasıy.
“Nipax” virusı
“Nipax” — küpçelek Misır yarqanatı belän ber rättän infekśiya yörtüçe xaywannardan keşelärgä yoğa torğan siräk oçrawçı viruslı infekśiya. Ul simptom kürsätmiçä dä ütärgä mömkin, ämma ğädättä bik qurqınıç sanala. Bötendönya sälamätlek saqlaw oyışması mäğlümatlarına kürä ülem oçraqları 40% belän 75% arasında üzgärä.
Virus keşedän keşegä dä yoğa ala. Belgeçlär häm Awrupadağı Awırularnı profilaktikalaw häm kontrol'dä totu üzäge fikerennän kürengänçä, bu awıru oçraqları ğädättä äz häm çağıştırmaçä çiklängän bulıp qala. Vakśina kandidatları äzerläw barışında bulsa da, älegä räsmi räweştä raslanğan vakśina yuq.
Ni qadär cäyelgän?
“Nipax” virusı berençe märtäbä 1999 yılda Malayziyadä açıqlana. Şul waqıttan birle, küpçelek Bangladeşta, här yıl diyärlek keçkenä külämle kizülär küzätelä. Hindstanda da qaywaqıt bu awıru oçraqları çığıp tora.
Sälamätlek saqlaw ölkäsendäge yanawlarnı küzätep baruçı häm alarğa qarşı mediśina çaraların finanslawçı Pandemiyalärgä äzerlek ölkäsendä innovaśiyalär öçen koaliśiya mäğlümatlarına kürä uzğan dekabr' ayında barlığı 750 awıru oçrağı terkälgän. Bu xastalardan 415 keşeneñ ğömere özelgän.
Simptomnarı nindi?
“Nipax” virüsınıñ berençe simptomnarı — tän temperaturasınıñ kütärelüe, baş awırtuı häm muskul awırtuları. Şul säbäple anı başqa xastalıqlarlar belän butarğa mömkin. Bu simptomnardan soñ nevrologik simptomnar bulırğa mömkin, ä qayber keşelärdä awır tın alu problemaları küzätelä.
Balalar, ölkän yäştägelär häm xastalıqları bulğannar iñ zur risk törkemenä kerä. Awır oçraqlar küzätelergä häm berniçä kön êçendä koma başlanırğa mömkin.
Ni qadär borçılırğa tiyeşbez?
Belgeçlär “Nipax” virusınıñ ülem küläme yuqarı bulsa da, älegä keşelär arasında yoğunıñ artuı yäki dönyaküläm tiz cäyelüenä qarağan işarätlär kürmäwlären belderälär.
Paqıstan xäzergä qadär räsmi räweştä raslanğan “Nipax” oçrağı bulmasa da, Hindstandağı täraqqıyätlär arqasında çara bularaq küzätüne häm çik buyında kontrolne arttırdı.
Könyaq häm Könyäq-könçığış Aziyadäge başqa illär dä sälamätlek saqlaw çaraların köçäytterlär. Tayland, Malayziya, Singapur, Gonkong, İndoneziya häm Vyetnam aêroportları infekśiyä küzätelgän töbäklärdän kilüçe yulçılarnıñ sälamätleklären tikşerep, tän temperaturaların ülçi.
Nindi vakśinalar häm däwalaw çaraları bar?
Xäzerge waqıtta “Nipax” virusı öçen räsmi räweştä raslanğan bernindi vakśina yäki däwalaw ısulı yuq.