Myanmada xärbi citäkçelek yaqlı partiya xunta ütkärgän saylawda ciñüen iğlan itte
Watandaşlar suğışı häm kiñ taralğan çitläşterü çorında uzğan xunta liderlığındağı saylaw küzätüçelär tarafınnan xärbi citäkçelekneñ grajdanlıq legitimlığın üz östenä alu omtılışı bularaq tänqitlänä
Myanmada xärbi rejimnı yaqlawçı iñ zur partiyä, demokratiya küzätüçeläre tarafınnan ğaskärneñ üz xakimiyäten yañadan täqdim itü bularaq bäyälängän ber aylıq tawışqa quyu barışında, xunta oyıştırğan saylawnı ciñde.
“Berdämlek, teläktäşlek häm üseş” (USDP) partiyäsennän yuğarı däräcäle wazıyfalı düşämbe könne alnäticälärne urtaqlaşu wäqäläteneñ bulmawı arqasında isemeneñ açıqlanmaw şartı belän “Bez inde küpçelek tawışnı cıydıq”, - dip äytte.
Räsmi zat yäkşämbe könge tawış birüneñ öçençe häm soñğı êtabınnan soñ: “Bez yaña xökümät tözergä mömkinlek alabız. Saylawda ciñgänebez öçen alğa baraçaqbız”, - dide.
Küp kenä analitiklar USDPne, 2021nçe yılda tüntäreleş yasap, Suu Kyi (Su Çji) xökümäten bärep töşergän armiyanıñ xärbi bulmağan öleşe bularaq kürä.
Saylawnıñ tüntäreleş kiterep çığarğan watandaşlar suğışında ilneñ ğisyançı törkemnärneñ kontrolendäge zur töbäklärendä ütkärelmäwe saylawnıñ döreslegen şik astına aluçılar tarafınnan kütärelgän tağın ber kirtä buldı.
Räsmi näticälärneñ bu atnada aldağı könnärdä iğlan itelüe kötelä.
Yaña qanunnar
Analitiklar tüntäreleştän biş yıl uzğannan soñ ğaskärneñ üz xakimiyätenä grajdanlıq legitimlığın qazandıru öçen saylawnı proyektlawın äytä.
Xunta liderı Min Aung Hlaing yäkşämbe könne grajdan qıyäfätläre belän Mandalay şähärendäge saylaw bülekçälärenä barğan çaqta yaña xökümätneñ başlığı bulıp wazıyfa başqaru mömkinlegen kire qaqmadı.
Mart ayında Parlamentnıñ cıyıluı belän xalıq ışanıçlılarınıñ küpçelek tawışı belän şuşı wazıyfağa bilgelänäçäk.
BMO belgeçe Tom Andrews uzğan atnada: “Myanma êçendä saylaw näticäläre şik tudırmasa da iñ möhim bulğanı xalıqara cämäğätçelekneñ moña biräçäk cawabı. Bu aldaqçı kereşüneñ xalıqara mäydanda qabul itelüe şuşı krizisqa çın çişeleş tabu barışın artqa çigeräçäk”, - dip äytte.
“Aziyä irekle saylaw çeltäre”nä kürä, 2020nçe yılda urınnarnıñ 90%ın otqan partiyälär bu yulı tawış byulletendä urın almadı.
Xunta kontrolendäge töbäklärdä, yaña qanunnarğa kürä, protest yäki saylawnı tänqitläw un yılğa qädär törmä cäzası belän xökem itelüe belän oppoziśiyä täêsirsez xälgä kiterelde.
“Säyäsi totqınnarğa yärdäm cämğiyäte” isemle monitoring törkeme mäğlümatlarına qarağanda, 22 meñnän kübräk keşe xuntağa bäyle törmälärdä totıla.