Gimalay tawlarındağı bozlar soñğı 10 yılda 65 %qa tizräk êri
DÖNYA
1 min uqıu
Gimalay tawlarındağı bozlar soñğı 10 yılda 65 %qa tizräk êriGimalay tawlarındağı afätlärneñ global' täêmin itü çılbırındağı özekleklärgä, küçenülärgä häm geosäyäsi yanawlarğa kiterergä mömkinlege assızıqlandı.
(ARXIV) Gimalay tawlarındağı bozlar soñğı 10 yılda 65 %qa tizräk êri

Gimalay töbägendä bozlıq massası yuğaluı soñğı 10 yılda, aldağı çorlar belän çağıştırğanda, 65 prośentqa tizräk baruı açıqlandı.

26 avgustta Nepalda, Qıtay çigenä yaqın urında bulğan häm 1300dän artıq keşeneñ ğomeren özgän su basuları Gimalay tawlarındağı bozlıqlarnıñ xälen yañadan iğtibar üzägenä qaytardı.

“Systemiq global'“ konsalting firması häm Hindstanda urnaşqan “Integrated Mountain Initiative” (IMI) oyışması tarafınnan berlektä äzerlängän xisapta Gimalay töbägendä millionlağan keşeneñ qurqınıç astında buluı assızıqlana.

Xisapta töbäktäge bozlıqlar êlekkegesenä qarağanda tizräk êri, häm alarnıñ massası yuğaluı aldağı çorlar belän çağıştırğanda, soñğı 10 yılda 65 prośentqa tizräk bara dip äytelä.

İkençe yaqtan, xisapta töbäktäge yaqınça 40 000 bozlıqnıñ nibarı 0,1 prośentı ğına küzätelä, häm tağın ber qurqınıç faktorı - mäñgelek tuñlıq turındağı mäğlumat tağın da çiklängän dip bilgeläp ütelä.

Xisapta Könyaq Aziyädä ike millionnan artıq keşene täêmin itüçe Gimalay tawlarındağı hälakätlär global' täêmin itü çılbırı özekleklärenä, küçenülärgä häm geosäyäsi qurqınıçlarğa kiterergä mömkin dip assızıqlanğan.

Öyrän
BMO İzrailneñ Ğazzäda utnı tuqtatu turındağı kileşüne bozuın däwam itüe turında kisätä
Tönyaq Koreya ike törle strategik qanatlı raketaların sınap qaradı
Gretsiyäneñ Rodos utrawında su basu näticäsendä ber keşe hälaq buldı
İran İnqıylab gvardiyäse: "AQŞnıñ yaña höcüm başlawı kötelmäsä dä, mondıy ixtimal bar"
Fransiyä başqalası Parijda timer yul vokzalı yanındağı binada yanğın çıqtı
Rusiyä: "Bez Ukrainanıñ Kiyev häm Xar'kov töbäklärendäge ênergiyä asqormasına bärdek"
Meksikada dawıl häm tropik ştorm ülemnärgä kiterde
Gang yılğasında faciğa
“Oman belän Ormuz buğazı mäs’äläsendä kiräkle kileşügä ireştek”
İzraillelär Yordannıñ basıp alınğan Könbatış üzänlegendä mäçetne häm maşinanı yandırdı
“İrannıñ kirägen birerbez”
Süriyäneñ Xama şähärendä qorallı höcüm näticäsendä  4 iminlek xezmätkäre hälaq bulğan
Ğaräp koalitsiyäse: "Soğud Ğaräbstanı başqalası Riyadnıñ tönyağında öç dron bärep töşerelde"
Fälästin cirlären basıp alğan 130dan artıq izraille Äl-Aqsa mäçetenä bärep kerde
Germaniyädä toraq yortta çıqqan yanğında 3 keşe hälaq bulğan
Çexiya küzläw xezmäte Rusiyäneñ NATO illärenä qarşı operaśiyälären köçäytä aluı turında kisätte
“Suğış häm sankśiyälärgä qaramastan 5,14 million tonna neft produkśiyäse eksportlandı”
Yaman şeşkä qarşı köräştä yaña vakśina
Paqıstanda yulçı poyezdı relstan çıqqan
Oçqıçta qandala panikası: reys ğamäldän çığarıldı