Tuba Törkiyädän Ädrän diňgezenä qädär küzätelgän berençe diňgez taşbaqası buldı. İkençe küçep kitü waqıtında ul Ädrän diňgezenä ozın säyäxät urınına Törkiyäneň Ägäy diňgeze yar buylarında häm Könçığış Urta diňgezdä qaldı.
Yaqınça 25-30 yäşlek bulğan ana taşbaqa Tubağa berençe tapqır 2019 yılda Muğla vilayätendäge Diňgez taşbaqaların tikşerenü, qotqaru häm reabilitaśiya üzäge tarafınnan “TUI Care” waqıfı yärdäme belän iyärçen tapşırğıç caylanması quyıldı. Tuba Törkiyäneň könyaq-könbatışında urnaşqan Dalyan yanındağı İztuzu plyajınnan irekkä cibärelde.
Taşbaqa irekkä cibärelgännän soñ ike ay tiräse Marmaris sulıqlarında qalğannan soñ Greśiyağa barıp citte. annarı Malta, İtaliya, Bosniya-Gerśegovina, Albaniya, Çernogoriya häm Xorvatiya yarların uzıp, yaqınça 25 meñ çaqrım yul uzdı häm Ädrän diñgezenä citte.
Öyenä qaytqannan soñ Tubağa avgust ayında yaña iyärçen cihazı quyıldı häm qabat diñgezgä cibärelde.
10 meñ çaqrımlıq yul uzdı
Tuba 9 avgusttan birle yaqınça 10 meñ çaqrım yul uzğan.
Dänizli vilayätendäge Pamukkalä universitetı biologı Yakup Kaska “Anadolu” agentlığına belderü yasap, törkemneñ monnan êlek Tubanı 4 yıl tiräse küzätep baruın häm 2025 yılda yaña tapşırğıç yärdämendä küzätergä däwam itüen äytte.
“Başta şul uq yuldan barıp barmayaçağın belergä telädek. Rodos sulıqlarında, Bodrum tiräsendä häm Karaada utrawınıñ könyağında 10 meñ çaqrım tirase yul uzğan,” – dide ul.
Yakup Kaska äytüençä Tuba yaqınça 2 meñ çaqrım tup-turı yul uzuğa qaramastan zur ixtimal belän Törkiyä sulıqlarında qaldı.
“Minemçä, Tuba bıyıl Urta diñgez häm Ägäy sularında qalaçaq. Qabat oya qorarmı yuğıysä ikençe säfärenä çığarmı, monı zur qızıqsınu belän kötäbez,” – dide biolog.
Törkiyädäge karetta diñgez taşbaqaları populyasiyäläre
İyärçen küzätüe diňgez taşbaqalarınıň diňgezdäge yäşäw urınnarın kürü häm küçep kitü marşrutların añlaw öçen bik möhim. Karetta diňgez taşbaqaları oyalar qoru öçen Törkiyäneñ Urta diňgez häm Ägäy yar buyıların saylıy.
Farazlarğa kürä Törkiyä yarlarında yılına 1360 belän 2710 arasında karetta diňgez taşbaqası oyası qorıla.
Urınnar arasında Muğla vilayäteneň Dalyan rayonı yanındağı İztuzu plyajı häm Antaliyaneň Särik rayonındağı Bäläk plyajı bar. Başqa möhim urınnar - Patara, Çıralı häm Sidä.
