Törkiyä-Qazaqstan urtaq strategik planlaştıru törkemeneñ sigezençe cıyılışı Änkarada ütkärelde

Änkarada ütkärelgän cıyılış mönäsäbäte belän Törkiyä Tışqı êşlär ministrı Xaqan Fidan Qazaqstan tışqı êşlär ministrı Yermek Koşerbayev belän oçraştı.

Cıyılışta Fidan säwdä, iqtisad, kapital salu, ênergetika, transport, saqlanu sänäğäte, mäğarif häm humanitar-mädäni ölkälär belän bergä xezmättäşlekneñ tağın da kübräk üsterelüe öçen yasala alınaçaq adımnarnı quzğattı. 

Bu qısada Qazaqstan yağı belän ike ilneñ däwlät başlıqları bilgelägän 15 milliard dollarlıq säwdä küläme maqsatına ireşelüe öçen alıp barıla alınaçaq êşçänlek bäyälände. 

Ministr Fidan monnan tış Törki däwlätlär oyışması belän bergä küp yaqlı platformalarda xezmättäşlekneñ nığıtıluınıñ ähämiyätenä basım yasadı.

Bäyläneş häm logistika asqormasınıñ, şul isäptän Xäzär (Kaspiy) aşa uzuçı Könçığış-Könbatış urta koridorınıñ köçäytelüeneñ möhimlegenä basım yasalğan cıyılışta Fidan belän Koşerbayevnıñ Äfğanstan, İran häm Fälästin mäs’äläse belän ber rättän könüzäk täräqqiyätlär turında fiker alıştı.

Törkiyä-Qazaqstan mönäsäbätläre

Törkiyä-Qazaqstan mönäsäbätläre ikeyaqlı däräcädä Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurası, Urtaq strategik planlaştıru törkeme, Qatnaş iqtisad komissiyäse häm säyäsi kiñäşmä mexanizmnarı aşa täêsirle, êffektiv häm daimi räweştä alıp barıla.

Bu mexanizmnarnın iñ möhime – Törkiyä-Qazaqstan Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurasınıñ bişençe cıyılışı Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan häm Qazaqstan Däwlät başlığı Qasıym Comart Toqayev räistäşlegendä 2025nçe yılnıñ 29nçı iyülendä Änkarada uzdırılğan ide.

Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurası waqıtında ike Däwlät başlığı "urtaq belderge" häm “Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurası qararı" tekstlarına qul quyğan, bu tekstlar belän bergä mäğarif, ênergetika, taw sänäğäte, transport, êlemtä, bank êşçänlege, irekle iqtisad töbäkläre, yasalma fähem häm ğäläm, belem häm texnologiyä, darular häm mediśina cihazları, sälamätlek saqlaw, şähär tözeleşe häm ğadälät (yustiśiyä) ölkälärendä barlığı 20 xezmättäşlek kileşüe tözelgän ide.

Qazaqstan – Törkiyäneñ Urta Aziyädäge iñ zur säwdä urtağı. İke il arasındağı tuplam säwdä küläme 2025nçe yılnıñ ğinwar-noyabr aylarında 8,95 milliard dollarğa citte.

Xäzerge waqıtta 3 meñnän kübräk törek kapitallı şirkät häm êşxanä Qazaqstan iqtisadınıñ törle tarmaqlarında êşçänlek alıp bara. Qazaqstandağı törek êşquarları nigezdä azıq-tölek tarmağında, taw sänäğätendä, awıl xucalığında, farmaśevtika häm ximiyä sänäğätendä, tözeleştä, qunaqxanä biznesında häm citeşterüdä äydäp bara.

Qazaqstan – Rusiyä häm Ğiraqtan soñ Törkiyägä neft êksportlawçı öçençe zur täêmin itüçe. Törkiyä belän Qazaqstan arasında ênergetika ölkäsendäge xezmättäşlektä bigräk tä neft, tabiği gaz, yañartıla alınğan ênergiyä häm logistika/ênergiyä citkerelüe kebek başçalar alğı planğa çığa.

Törkiyä – Qazaqstannıñ ênergetikadan tış tarmaqlarında iñ zur kapital saluçılarınnan berse. 2025nçe yılda Törkiyädän Qazaqstanğa başqarılğan investiśiyälärneñ miqdarı yaqınça 5,8 milliard dollarğa citte.